Park Książąt Pomorskich w Koszalinie to ponad 10 hektarów zieleni rozciągającej się w samym centrum miasta, wzdłuż doliny rzeki Dzierżęcinki. To miejsce z wielowiekową historią, gdzie spaceruje się alejkami pamiętającymi czasy księcia Bogusława X, a w cieniu stuletnych drzew odpoczywa się nad zabytkowym Stawem Zamkowym. Dla mieszkańców to ulubiony zakątek na popołudniowy spacer, dla turystów – niespodziewanie bogaty w historię i przyrodę fragment Koszalina.
- Staw Zamkowy z wyspą dla ptactwa
- fragmenty średniowiecznych murów obronnych
- koncerty Filharmonii Koszalińskiej latem
- ponad 120 gatunków drzew
- wyjątkowe egzotyczne rośliny
Historia parku sięgająca czasów książęcych
Początki tego miejsca wiążą się z zamkiem książęcym i jego ogrodami – już w czasach Bogusława X, u podnóża murów obronnych, założono ogród z stawem. To był XVI wiek. Najstarsza część, zwana Starą Promenadą, powstawała etapami od 1602 roku, a oficjalnie ukończono ją w 1817 roku.
Park rozbudowywano przez kolejne stulecia. W latach 1816-1838 wytyczono nowe alejki, urządzono fontannę i przebudowano staw. Prawdziwy remont przyszedł w latach 1933-1934, kiedy zrekonstruowano dawny staw zamkowy i utworzono wyspę dla łabędzi – funkcjonuje do dziś. Po wojnie park nosił nazwę im. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, a po 1989 roku przez lata nazywano go po prostu parkiem miejskim, aż w końcu wrócono do nazwy nawiązującej do książęcej przeszłości.
Park dzieli się na dwie części oznaczone literami A i B. Część A to północny fragment ze Starą Promenadą i Stawem Zamkowym (6,7 ha), część B to południowy teren dołączony później (3,65 ha). Razem tworzą zwarty pas zieleni przecinający miasto od ulicy Rzecznej do ulicy Kutrzeby.
Co zobaczyć w Parku Książąt Pomorskich
Główną atrakcją jest Staw Zamkowy z wyspą dla ptactwa wodnego – latem można tu zobaczyć łabędzie, kaczki i inne ptaki. Przez staw przepływa Dzierżęcinka, a nad brzegiem stoją ławki, z których obserwuje się wodne życie. Deniwelacja terenu sięga 12 metrów, co sprawia, że spacerując alejkami schodzi się i wchodzi po łagodnych zboczach – park ma swój naturalny relief.
Wzdłuż zachodniej części biegną fragmenty średniowiecznych murów obronnych. To autentyczne resztki fortyfikacji miejskich, które dodają parkowi historycznego charakteru. W niektórych miejscach mury są porośnięte mchem i bluszczem, w innych widać surowy kamień.
Centralnym punktem jest fontanna otoczona trawnikiem – latem w jej okolicach odbywają się koncerty Filharmonii Koszalińskiej. To popularne miejsce spotkań, szczególnie w weekendy. Przez cały park prowadzą szerokie, utwardzone alejki – wygodne dla wózków dziecięcych i osób starszych.
Drzewa które warto zobaczyć – pomniki przyrody w centrum miasta
W parku rośnie ponad 120 gatunków drzew i krzewów, w tym 16 pomników przyrody. To jedna z największych kolekcji dendrologicznych w mieście. Wśród rodzimych gatunków wyróżniają się klony jawory, jesiony wyniosłe i dęby szypułkowane, ale prawdziwą atrakcją są drzewa egzotyczne.
Korkowiec amurski z charakterystyczną korkowatą korą, jedyna w Koszalinie magnolia drzewiasta, cypryśnik błotny i miłorząb dwuklapowy – to tylko niektóre z rzadkości. Szczególnie efektowna jest aleja platanów klonolistnych z rozłożystymi koronami tworzącymi naturalny tunel.
Do lutego 2011 roku w parku rósł klon jawor zwany „Drzewem Czarownic” – najstarsze drzewo Koszalina, liczące ponad 300 lat. Miało tarasowato rozwiniętą nasadę pnia i było pozostałością ogrodu zamkowego. Nazwę zawdzięczało bliskości dawnego „Domku Kata”. Niestety wichura powaliła drzewo, ale z korzeni wyrosły młode pędy – można je zobaczyć wraz z tablicą pamiątkową.
W części B parku znajdziemy wierzbę babilońską, orzech czarny i dąb szypułkowany w odmianie stożkowej. Rozmieszczone po parku tablice informacyjne pomagają rozpoznać poszczególne gatunki – warto poświęcić chwilę na ich przeczytanie.
Ślady historii – nie tylko przyroda
Park był świadkiem różnych wydarzeń z historii miasta. W jego obrębie znajdowały się pozostałości po synagodze spalonej przez nazistów w Kryształową Noc 9 listopada 1938 roku. To przypomnienie o trudnej przeszłości tego miejsca.
Infrastruktura parku obejmuje liczne ławki rozstawione wzdłuż alejek i nad stawem, dwa mostki prowadzące nad wodą oraz budynek kina. Wszystko dobrze utrzymane – widać że miasto dba o ten teren. W sąsiedztwie znajdują się amfiteatr i dom kultury, co sprawia że park tętni życiem szczególnie podczas letnich wydarzeń kulturalnych.
Dla kogo jest ten park
To miejsce dla każdego. Rodziny z dziećmi przychodzą tu karmić kaczki nad stawem i biegać po trawnikach. Seniorzy spacerują szerokimi alejkami – wszędzie są ławki do odpoczynku. Miłośnicy przyrody mogą godzinami studiować rzadkie gatunki drzew.
Biegacze i rowerzyści traktują park jako część swoich tras – alejki są na tyle szerokie, że wszyscy się mieszczą. Studenci z pobliskich szkół przychodzą tu na przerwę między zajęciami. Latem melomani zbierają się na koncerty przy fontannie. To naprawdę uniwersalne miejsce, które każdy może wykorzystać po swojemu.
Praktyczne informacje – jak dotrzeć i co warto wiedzieć
Wstęp do parku jest bezpłatny i dostępny przez cały rok, bez ograniczeń godzinowych. To park miejski otwarty dla wszystkich.
Lokalizacja: Park rozciąga się w centrum Koszalina, pomiędzy ulicami Zwycięstwa i Młyńską, wzdłuż ulicy Piastowskiej. Od strony zachodniej sąsiaduje z murami obronnymi, od wschodniej z ulicą Piastowską. Część A graniczy z częścią B od strony południowej.
Dojazd: Do parku można dojechać komunikacją miejską – przystanek znajduje się przy ulicy Zwycięstwa i Młyńskiej. Samochodem można zaparkować na ulicach przyległych lub na parkingach w centrum miasta. Park znajduje się w odległości kilku minut spacerem od głównych punktów miasta.
Ile czasu poświęcić: Na spokojny spacer wzdłuż głównych alejek wystarczy 30-40 minut. Jeśli chce się obejrzeć wszystkie zakątki, poczytać tablice informacyjne przy drzewach i odpocząć nad stawem, warto zarezerwować godzinę, półtorej. Miłośnicy przyrody mogą spędzić tu dłużej, szukając wszystkich pomników przyrody.
Najlepsza pora na wizytę: Park jest piękny o każdej porze roku. Wiosną kwitną magnolie i inne krzewy ozdobne, latem można posłuchać koncertów przy fontannie, jesienią liście platanów tworzą złoty kobierzec, a zimą zaśnieżone alejki mają swój urok. Dla fotografów najciekawsze są wczesne godziny poranne i późne popołudnie.
Co zabrać: Wygodne buty do spacerów, latem krem z filtrem (niektóre fragmenty są mocno nasłonecznione), jesienią parasol. Jeśli planuje się dłuższy pobyt – koc do siedzenia na trawie i coś do picia. Dla dzieci warto wziąć chleb dla kaczek, choć coraz częściej odradza się karmienie ptactwa pieczywem.
W okolicy: Park sąsiaduje z amfiteatrem i domem kultury – warto sprawdzić program wydarzeń kulturalnych. W centrum Koszalina, kilka minut spacerem, znajdują się restauracje, kawiarnie i inne atrakcje turystyczne miasta.
